Đặt điểm thương mại điện tử ở ta

Chúng ta đã nghe nói nhiều về "thương mại điện tử". Vậy, thương mại điện tử là gì, và có những đặt điểm gì?

Thương mại điện tử (E-commerce hoặc Electronic commerce) là hoạt động trao đổi hàng hóa, dịch vụ giữa bên bán và bên mua thông qua phương pháp điện tử; là việc trao đổi thông tin thương mại thông qua các phương tiện công nghệ điện tử không cần phải in ra giấy trong quá trình giao dịch.

Những đặt điểm thương mại điện tử:

• Người bán và người mua sẽ gặp nhau tại một chỗ không phải là "chợ" mà là một địa điểm giao dịch trực tuyến (website, mạng internet, mạng điện thoại di động...).

• Quá trình giao dịch không diễn ra trực tiếp nhưng có hóa đơn (hoặc bất cứ giấy tờ điện tử nào có thể chứng thực).

• Việc thanh toán dựa vào các ứng dụng về số hóa: Thẻ tín dụng, ngân hàng trực tuyến - E-banking, paypal hoặc Moneybookers....ở mố số nước đang phát triển thì việc thanh toán vẫn còn mang tính chất thông thường: nhận tiền khi giao hàng (COD = Cash On Delivery).

Và thông thường việc chuyển tiền qua lại phải mất một khoản phí gọi là phí dịch vụ chuyển tiền. Đây là phần phí mà doanh nghiệp phải trả cho trung tâm xử lý thẻ tín dụng qua mạng Internet.

Ở Việt Nam có thể xem thương mại điện tử xuất hiện vào cuối năm 1997, một thời gian sau thì thuật ngữ thương mại điện tử bắt đầu xuất hiện song chưa phát triển lắm. Đến ngày nay, nhiều cá nhân và doanh nghiệp vẫn "loay hoay" tìm phương cách tốt nhất để kinh doanh trực tuyến, vì nó thật sự không dễ dàng chút nào trong điều kiện hạ tầng cơ sở như ngày nay.

Vậy cái gì làm cho kinh doanh qua mạng tại Việt Nam khó quá vậy? hay nói cách khác, hạ tầng cơ sở đó là bao gồm những thứ gì mà xem ra quá khó vậy?

Để trả lời cho câu hỏi trên, chúng ta đi tìm hiểu các công đoạn của một giao dịch mua bán trên mạng ra sao:

1. Khách hàng, từ một máy tính có kết nối internet, đặt lệnh mua hàng từ Website bán hàng (còn gọi là Website thương mại điện tử). Chủ website nhận được yêu cầu mua hàng của khách hàng và phản hồi xác nhận tóm tắt lại những thông tin cần thiết mặt hàng đã chọn, địa chỉ giao nhận và số phiếu đặt hàng...


2. Khách hàng kiểm tra lại các thông tin và kích (click) vào nút (button) "đặt hàng", từ bàn phím hay chuột (mouse) của máy tính, để gởi thông tin trả về cho người bán.


3. Người bán nhận và lưu trữ thông tin đặt hàng đồng thời chuyển tiếp thông tin thanh toán (số thẻ tín dụng, ngày đáo hạn, chủ thẻ ...) đã được mã hoá đến máy chủ (Server, thiết bị xử lý dữ liệu) của trung tâm cung cấp dịch vụ xử lý thẻ trên mạng Internet. Với quá trình mã hóa các thông tin thanh toán của khách hàng được bảo mật an toàn nhằm chống gian lận trong các giao dịch (chẳng hạn doanh nghiệp sẽ không biết được thông tin về thẻ tín dụng của khách hàng).


4. Khi Trung tâm Xử lý thẻ tín dụng nhận được thông tin thanh toán, sẽ giải mã thông tin và xử lý giao dịch đằng sau bức tường lửa (FireWall) và tách rời mạng Internet (off the Internet), nhằm mục đích bảo mật tuyệt đối cho các giao dịch thương mại, định dạng lại giao dịch và chuyển tiếp thông tin thanh toán đến ngân hàng của doanh nghiệp (Acquirer) theo một đường dây thuê bao riêng (một đường truyền số liệu riêng biệt).


5. Ngân hàng của doanh nghiệp gởi thông điệp điện tử yêu cầu thanh toán (authorization request) đến ngân hàng hoặc công ty cung cấp thẻ tín dụng của khách hàng (Issuer). Và tổ chức tài chính này sẽ phản hồi là đồng ý hoặc từ chối thanh toán đến trung tâm xử lý thẻ tín dụng trên mạng Internet.
6. Trung tâm xử lý thẻ tín dụng trên Internet sẽ tiếp tục chuyển tiếp những thông tin phản hồi trên đến doanh nghiệp, và tùy theo đó doanh nghiệp thông báo cho khách hàng được rõ là đơn đặt hàng sẽ được thực hiện hay không.
   

Toàn bộ một giao dịch qua mạng từ bước 3 đến bước 6 là những cái "cơ sở hạ tầng" của chúng ta đang gặp phải hiện nay.

N.P